Wanneer u zelf geld wilt beleggen is het natuurlijk belangrijk om te weten welke vormen er zijn, hoe deze werken en wat de risico's zijn die bij elke vorm horen. Wij hebben de meest voorkomende vormen van beleggen op een rij gezet met een korte, maar duidelijke uitleg over de vorm en de risico's. 

Aandelen
Een aandeel is niets anders dan een (verhandelbaar) bewijs van deelname in het kapitaal van een onderneming. Wanneer u een aandeel koopt, wordt u dus voor een deel eigenaar van een bedrijf. Als aandeelhouder heeft u daardoor recht op inspraak tijdens aandeelhoudersvergaderingen en deelt u mee in de eventuele winst van het bedrijf. Door aandelen te verhandelen kunt u winst maken, maar ook verlies. De waarde van een aandeel is gebaseerd op de winst en de winstverwachting van een bedrijf. Hoe hoger de verwachte winst, hoe hoger de prijs van een aandeel.

Het rendement van een aandeel

1. Dividendrendement: Maakt het bedrijf waarin u investeert winst, dan deelt u daar als aandeelhouder in mee. U krijgt een winstuitkering in de vorm van dividend, die kan worden uitbetaald in contanten (cashdividend) of in nieuwe aandelen (stockdividend). Maar wordt er in een jaar heel weinig of geen winst gemaakt, dan krijgt u geen dividend!
2. Koersresultaat: Als u aandelen tegen een hogere prijs verkoopt dan dat u ze gekocht hebt, maakt u koerswinst. Maar als de waarde van uw aandelen daalt, en u verkoopt, dan is er sprake van koersverlies. De koersen kunnen flink schommelen, daarom is timing cruciaal. 
    

Voordelen Het rendement van aandelen kan, zeker op de lange termijn, hoger zijn dan van bijvoorbeeld obligaties of een spaarrekening. Uitdagende en spannende manier van beleggen.

Nadelen Beleggen in aandelen vraagt een actieve houding, de nodige tijd en kennis van zaken. Het rendement van aandelen kan sterk fluctueren. Hierdoor kunt u winst maken, maar ook uw inleg kwijtraken. Beleggen in aandelen is daardoor een relatief risicovolle manier van beleggen met hoge kosten wanneer u niet zo vaak en met kleine bedragen belegt. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Obligaties
Door een obligatie te kopen, leent u in feite geld uit aan een bedrijf, instelling of een overheid. Een obligatie is dus een schuldbewijs dat deel uitmaakt van een grote lening. In ruil voor de lening krijgt u een vaste rentevergoeding (couponrente) die meestal jaarlijks wordt uitgekeerd. Daarnaast krijgt u aan het eind van de looptijd uw totale inleg weer terug (in fases of ineens). Dat maakt een obligatie - zeker in verhouding tot aandelen en opties - tot een relatief zekere vorm van beleggen. u weet als belegger precies waar u aan toe bent.

Bedrijfs- en staatobligaties Ondernemingen en instellingen kunnen via obligaties miljarden euro's lenen. De obligatie is hier slechts een deel van en wordt vaak uitgegeven in eenheden van ronde bedragen, bijvoorbeeld 1.000 euro. Er zijn veel verschillende soorten obligaties, maar de bekendste en meest verhandelde obligaties zijn Staatsobligaties. Het risico van een obligatie schuilt in het feit dat de onderneming waaraan u geld hebt uitgeleend failliet kan gaan. U krijgt uw geld dan niet terug. Bij Staatsobligaties is dat risico kleiner, want de kans dat de Nederlandse Staat failliet gaat is vrij klein.

Rendement Obligaties worden net als aandelen verhandeld op de effectenbeurs. De koerswaarde is afhankelijk van onder meer de huidige rentestand, de kredietwaardigheid van de uitgever en de resterende looptijd. Als de rente op de kapitaalmarkt verandert, kan dus ook de koers van een obligatie veranderen. Stel nu dat de marktrente lager is dan de rente die u voor uw obligatie ontvangt, dan is uw obligatie aantrekkelijker geworden. Nieuwe obligaties worden immers tegen een lagere rente uitgeven. U kunt dan overwegen om uw obligaties tussentijds te verkopen.

Voordelen Relatief veilige beleggingsvorm door de vaste rentevergoeding en de vaste looptijd. Hogere rentevergoeding dan op een spaarrekening.

Nadelen De onderneming waaraan u geld hebt uitgeleend kan failliet gaan. U krijgt uw geld dan niet terug. Vaak zijn obligaties alleen verkrijgbaar in grote eenheden, bijvoorbeeld vanaf € 1.000.  Gedurende de looptijd heeft u geen beschikking over uw geld, tenzij u de obligatie verkoopt. Lager rendement dan bij andere beleggingsvormen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Opties
Wie in de Dikke van Dale het woord optie opzoekt ziet daarachter de volgende betekenis staan: verkregen recht tot koop of verkoop van goederen, aandelen e.d. tegen een vastgestelde prijs. Een beginnende belegger kan hier niet zoveel mee. Daarom vind u hier een korte uitleg over wat beleggen in opties nu precies is. Wie een optie aanschaft koopt het recht om een bepaalde hoeveelheid van iets te kopen of verkopen tegen een eerder vastgestelde prijs en voor een bepaald tijdstip. Het is enigszins te vergelijken met een optie op een woning: de aspirant-koper heeft de optie om het huis te kopen tegen een bepaalde prijs vóór een bepaalde datum. Wil hij de woning, dan moet de verkoper de woning leveren tegen de overeengekomen prijs. Voor een optie (het recht om te kopen) wordt een bedrag betaald. Maakt de aspirant-koper geen gebruik van de optie, dan hoeft de verkoper niet te leveren. Er zijn twee soorten opties. Hieronder van beide een korte beschrijving:

De call optie Een koper van een call optie heeft het recht (maar niet de verplichting) om aandelen van een bepaalde soort of een index gedurende een afgesproken termijn tegen de afgesproken prijs te kopen. De verkoper (ook wel schrijver) heeft de plicht om bij het uitoefenen de onderliggende stukken te leveren tegen de vastgestelde prijs. Opties worden overigens altijd in een pakket van honderd verhandeld.

De put optie Een put optie is eigenlijk het tegenovergestelde. Bij een put optie heeft u het recht (maar niet de verplichting) om aandelen van een bepaalde soort of een index gedurende een afgesproken termijn tegen de afgesproken prijs te verkopen. De verkoper (ook wel schrijver) heeft de plicht om bij het uitoefenen de onderliggende stukken te kopen tegen de vastgestelde prijs.

Voordelen U bepaalt zelf de maximale aankoopprijs (of de minimale verkoopprijs) van de aandelen en legt deze gedurende de looptijd van de optie vast. Wie belegt in opties heeft te maken met een recht, geen plicht.

Nadelen Wie belegt in opties belegt in koersschommelingen, een goede beurskennis is dus verreist. Geen enkele vorm van beleggen is zonder risico's, dus ook beleggen in opties niet. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Beleggingsfondsen
De essentie van een beleggingsfonds is eigenlijk heel gemakkelijk; Een (grote) groep mensen legt geld bij elkaar via een bergingsrekening of via de premie van een levensverzekering. Dit geld wordt vervolgens door een professionele fondsbeheerder belegd volgens een bepaald mandaat. Omdat de deelnemers participeren in het risico, participeren zij ook naar verhouding in de opbrengst.

Aandelenfondsen In deze fondsen zitten aandelen. Hier kunnen aandelen inzitten van verzekeringsmaatschappijen en multinationals, maar ook van nieuwe bedrijven ('luchtkastelen'). Er zijn ook aandelenfondsen met een defensief karakter, bijvoorbeeld ondernemingen die 'groen' denken.

Mixfondsen Dit zijn fondsen met een heel gespreid karakter en daarom een gespreid risico. Er zitten delen aandelen, obligaties en bijvoorbeeld beleggingen in vastgoed in. De samenstelling van de mix kan regelmatig veranderen.

Vastgoedfondsen Deze fondsen beleggen in vastgoed. Huurcontracten en verkoopwinst zorgen voor een lager risico en degelijkere rendementen op de langere termijn.

Obligatiefondsen Er wordt hier belegd in obligaties. Deze hebben meestal een vast rendement op einddatum. De risico's zijn laag, omdat de uitgevende instelling bijvoorbeeld de overheid is. Er zijn echter ook obligaties met een hoog risico, de zogenaamde junkbonds.

Diversiteit In deze fondscategorieën zitten ook weer veel risicoverschillen door subcategorieën. Denk aan indeling naar regio (Azië, Midden-Oosten of VS) of sectoren (IT, medisch of olie) of daar weer een mix van. U kunt zich voorstellen dat er zo een grote verscheidenheid aan fondsen is, met evenzoveel risico's en rendementen. Volledigheidhalve zijn er ook nog fondsen welke een inleggarantie (garantiefonds) kennen en fondsen die zelf niet aandelen aankopen, maar zelf ook weer participeren in andere fondsen (fund-beleggingsfonds).

Kort samengevat Via beleggen in fondsen kunnen betere en stabielere rendementen worden behaald door schaalgrootte, ondanks de relatief hoge kosten, dan dat een 'hobby'-belegger met weinig kapitaal dat zou kunnen doen.

Voordelen Door schaalgrootte kunnen de hoge (vaste) kosten worden verdeeld over alle deelnemers (beleggers). Door schaalgrootte kan ook een betere spreiding worden aangebracht, waardoor risico's minder groot en rendementen stabieler zijn. Er zijn zeer veel beleggingsmogelijkheden. De deelnemer moet alleen beslissen waar deze in gaat beleggen. Verstandig is wel om deze periodiek te toetsen aan wensen, behoeften en risicoprofiel. Het beleggen gebeurt door een professionele belegger. U kunt ervan uitgaan dat hij kennis van de markt heeft.

Nadelen U geeft in principe het beleggen uit handen aan een vreemde. Voor een 'echte' belegger kan dat vervelend zijn; voor reguliere consumenten hoogstwaarschijnlijk niet. U bent erg afhankelijk van de dagkoers op het aankoop- en verkoopmoment van een participatie en kunt er geen invloed op uitoefenen.  De kosten kunnen erg hoog zijn: transactiekosten bij aankoop en verkoop, beheerskosten, managementkosten, winstopslag et cetera. Er zijn vaste kosten en variabele kosten (bijv. bewaarloon over de totale waarde). In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Vastgoed
Het zal wel voor zich spreken dat beleggen in vastgoed het beleggen in panden betekent. Met veel eigen middelen kunt u er zelf een kopen of participeren via een vastgoedfonds. Op het totaal-risico binnen een beleggingsportefeuille werkt het beleggen in vastgoed risicodempend en geeft een stabieler rendement.

Er wordt gewerkt met langdurige huurcontracten welke ook nog geïndexeerd worden aan de inflatie. Ook kan bij de verkoop een aardige overwaarde worden gecreëerd.

Risico's Enkele risico's kunnen zijn dat de panden niet verhuurd worden of dat de kosten voor onderhoud van het pand hoger uitvallen dan verwacht. Ook zijn de transactiekosten voor aan- en verkoop vrij hoog. Deze zullen zich in de loop van de tijd moeten terugverdienen.

Meer mensen dan u denkt beleggen in vastgoed; via een eigen woning! En dat gebeurt met geleend geld: een hypotheek. U probeert via de hefboomwerking een hoger rendement te halen. Met geleend geld probeert u immers een rendement te creëren dat u anders niet had gehad; de overwaarde.

Voordelen Veilig rendement door huurcontracten en veilig rendement door waardestijging.

Nadelen Hoge aan- en verkoopkosten (transactiekosten), doorlopende onderhoudskosten. Risico van leegstand, waardoor rendement achterblijft; 
Uw vermogen is illiquide. U kunt niet snel over het geld beschikken. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Alternatieve beleggingen
De bekendste alternatieve beleggingsvorm is duurzaam beleggen. Duurzaam beleggen is begin jaren '80 in de Verenigde Staten ontstaan. In de startperiode had deze beleggingsvorm een vrij suf imago. Vanaf +/- 2000 kregen institutionele beleggers en beleggingsfondsen belangstelling voor duurzaam beleggen. Tegenwoordig bieden verschillende financiële instellingen beleggingsfondsen aan die via deze methode werken.

Bij duurzaam beleggen wordt het geld in fondsen geïnvesteerd die niet alleen uit zijn op winst, maar ook kijken naar zaken als milieu, arbeidsomstandigheden of dierenwelzijn. In sommige sectoren wordt vaak helemaal niet geïnvesteerd, zoals in de olie-, wapen-, gok-, en tabaksindustrie. De verschillen in prestaties tussen duurzame en niet-duurzame soortgelijke fondsen zijn betrekkelijk klein. Daarnaast heeft u als duurzame belegger recht op een belastingvoordeel.

Groen beleggen Een bekende vorm van duurzaam beleggen is groen beleggen. Bij groen beleggen wordt het geld in een zo genoemd 'groenfonds' gestopt. Een dergelijk fonds wordt gebruikt om milieuprojecten te financieren.

Cultuur beleggen Sinds september 2006 is het ook mogelijk om in cultuurfonds te beleggen. Het fonds verwacht een jaarlijks rendement van 2 tot 2,5%. De overheid stimuleert deze vorm van beleggen ook met een fiscaal voordeel tot netto 2,5% boven op het directe rendement van het Cultuurfonds.

Voordelen U heeft bij alternatieve beleggingen (in de meeste gevallen) recht op een belastingvoordeel van (maximaal) 2,5%. Duurzaam beleggen doet u in ondernemingen die naast hun winstoogmerk ook rekening houden met zaken als arbeidsomstandigheden, milieu of dierenwelzijn. De verschillen in prestaties tussen duurzame en niet-duurzame soortgelijke fondsen zijn betrekkelijk klein.

Nadelen Beleggen heeft altijd een risico, dit geldt dus ook voor duurzaam beleggen. Het rendement bij duurzaam beleggen viel vroeger vaak lager uit dan bij normaal beleggen. Tegenwoordig is dit overigens lang niet altijd meer het geval. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.